Chụp thiếu sáng là lúc camera điện thoại phải làm việc khó nhất: ánh sáng ít, chủ thể dễ chuyển động, còn đèn đường và đèn xe lại rất dễ bị cháy. Vì vậy, ảnh tối không chỉ do “camera kém”, mà thường do máy phải chọn một trong ba cách: tăng ISO (ảnh sáng hơn nhưng nhiều nhiễu), kéo dài tốc độ chụp (dễ nhoè), hoặc mở khẩu tối đa (điện thoại không thể mở thêm như máy ảnh).
Bài này tập trung vào cách chụp ngay trong ứng dụng Camera mặc định. Mục tiêu không phải làm ảnh sáng đều như ban ngày, mà là giữ được vùng sáng quan trọng, chi tiết ở chủ thể và một chút không khí của buổi tối.
Trước khi bấm chụp: chọn đúng mục tiêu
Hãy quyết định bạn muốn chụp cảnh tĩnh, người, hay vật đang chuyển động. Cảnh tĩnh có thể dùng Night mode và phơi sáng lâu; người đang đi hoặc trẻ em thì cần tốc độ nhanh hơn, chấp nhận ảnh tối hơn một chút. Đừng dùng một thiết lập cho mọi tình huống.
Cảnh tĩnh ưu tiên thu sáng; chủ thể chuyển động ưu tiên tốc độ chụp để không bị nhòe.
1. Giữ máy thật vững, hoặc tì vào vật cố định
Thiếu sáng khiến máy tự kéo dài thời gian phơi sáng (chụp lâu hơn) — chỉ cần tay rung nhẹ là ảnh mờ ngay. Tì khuỷu tay vào bàn/tường, ôm hai khuỷu tay sát thân người, hoặc đặt máy lên vật cố định (ghế, lan can…) trước khi bấm chụp. Giữ nguyên tư thế thêm 1–2 giây sau khi bấm vì máy có thể vẫn đang ghi hình.
Tì khuỷu tay vào điểm tựa cố định + chạm vào vùng sáng (đèn, lửa...) để máy đo sáng đúng chỗ.
Khi máy rung trong lúc phơi sáng, các tòa nhà và đèn thành phố bị kéo thành vệt. Chỉ cần đặt máy lên mặt phẳng hoặc tì chắc là đường nét đã rõ hơn rất nhiều.
Mẹo nhỏ: dùng hẹn giờ 2 giây khi đặt máy lên bàn hoặc lan can. Nó giúp tránh rung do ngón tay vừa chạm nút chụp.
2. Bật Night mode khi cảnh thật sự tĩnh
Night mode thường chụp liên tiếp nhiều khung hình rồi ghép lại để giảm nhiễu. Trong lúc đó, cả điện thoại lẫn cảnh vật nên đứng yên. Nếu có người trong khung, hãy nhờ họ đứng yên hoặc chụp vài lần để chọn một tấm không bị “bóng ma”.
Không phải cứ bật Night mode là tốt hơn: người đi bộ, xe chạy, lá cây rung hoặc lửa trại sẽ dễ bị nhòe khi thời gian chụp kéo dài. Với các chủ thể đó, hãy chuyển về Photo thường, tìm nguồn sáng gần hơn và chụp liên tiếp vài tấm.
Night mode cần thời gian giữ máy. Dấu hiệu thường thấy của lỗi là người hoặc vật chuyển động bị nhân đôi, kéo vệt.
3. Chạm vào vùng sáng để đo sáng lại
Hầu hết camera điện thoại cho chạm vào màn hình để chọn điểm đo sáng. Chạm vào vùng có ánh sáng (đèn, lửa, cửa sổ…) thay vì vùng tối — ảnh sẽ giữ được chi tiết sáng tốt hơn, tránh bị “cháy” trắng một mảng.
Sau khi chạm, kéo biểu tượng mặt trời xuống một chút nếu đèn bị trắng xoá. Đừng cố nâng sáng đến mức mọi góc tối đều nhìn rõ: ảnh đêm cần vùng tối để tạo chiều sâu. Nếu mặt người đang quá tối, hãy đổi vị trí để họ gần nguồn sáng hơn thay vì tăng sáng toàn bộ khung hình.
Đo sáng vào điểm quan trọng nhất, sau đó tinh chỉnh thanh sáng. Một vùng đèn hơi sáng vẫn tốt hơn cả bầu trời bị cháy trắng.
4. Chọn camera chính, tránh zoom số
Trong tối, camera góc rộng hoặc tele thường nhận ít sáng hơn camera chính. Hãy dùng camera chính 1x trước; tiến lại gần chủ thể thay vì zoom số. Zoom số làm nhiễu và bệt chi tiết rõ hơn, đặc biệt khi phải cắt ảnh sau đó. Lau nhanh ống kính trước khi chụp — một lớp dầu mỏng có thể biến đèn thành quầng sáng to và làm ảnh mất tương phản.
5. Tìm ánh sáng có sẵn thay vì bật flash
Đưa người hoặc vật đến gần cửa hàng, đèn bàn, biển hiệu, hiên nhà hay ánh lửa. Nguồn sáng chếch 45 độ so với mặt sẽ tạo khối rõ hơn ánh sáng chiếu thẳng từ flash. Nếu buộc phải dùng flash, hãy đứng xa hơn một chút và tránh để hậu cảnh quá tối; flash điện thoại thường làm da bóng, nền đen và ảnh thiếu chiều sâu.
Flash trực diện làm da bóng, mặt phẳng và hậu cảnh tối. Ánh sáng từ cửa hàng ở góc chếch giữ được màu da, tạo khối trên gương mặt và vẫn cho thấy không khí ban đêm phía sau.
6. Giảm nhiễu bằng cách phơi sáng vừa đủ
Nếu điện thoại có chế độ Pro/Manual, bắt đầu với ISO thấp nhất có thể và tốc độ khoảng 1/30 giây khi chụp người đứng yên. Cảnh hoàn toàn tĩnh có thể dùng 1/4–1 giây khi máy được đặt lên mặt phẳng. Không cần nhớ con số cứng: hãy ưu tiên tốc độ đủ nhanh cho chủ thể, rồi mới tăng ISO nếu ảnh còn tối.
Không có thiết lập nào miễn phí hoàn toàn: thiếu sáng luôn là bài toán cân bằng giữa độ sáng, nhiễu và độ nhòe.
Quy trình 30 giây trước khi chụp
- Lau ống kính và chọn camera chính 1x.
- Xác định chủ thể có đứng yên không. Nếu không, bỏ Night mode hoặc giảm thời gian chụp.
- Tìm điểm tựa cho tay; bật hẹn giờ nếu đặt điện thoại xuống.
- Chạm vào vùng quan trọng để lấy nét và đo sáng, rồi kéo thanh sáng xuống nhẹ nếu đèn bị cháy.
- Chụp 3–5 tấm, kiểm tra ở mức phóng to 100% xem mắt/chữ/đường viền có nét không, rồi mới đổi góc.
Lỗi thường gặp và cách sửa nhanh
| Hiện tượng | Nguyên nhân thường gặp | Cách sửa |
|---|---|---|
| Toàn ảnh bị nhòe | Tay rung hoặc tốc độ quá chậm | Tì máy, dùng hẹn giờ, tìm thêm ánh sáng |
| Người bị bóng ma | Night mode ghép lúc người đang di chuyển | Chụp Photo thường, chụp liên tiếp |
| Đèn thành mảng trắng | Đo sáng vào vùng tối hoặc nâng sáng quá nhiều | Chạm vào vùng sáng, kéo thanh sáng xuống |
| Ảnh bệt và nhiều hạt | Zoom số hoặc ISO quá cao | Dùng camera 1x, tiến gần nguồn sáng |
| Đèn có quầng mờ | Ống kính bẩn hoặc có hơi nước | Lau bằng khăn mềm, chờ máy hết lạnh |
Cuối cùng, đừng cố làm mọi bức ảnh đêm sáng như ban ngày. Một vùng tối có chủ ý, vài điểm đèn còn chi tiết và chủ thể đủ nét thường tạo cảm giác tự nhiên hơn một ảnh bị kéo sáng quá mức.